Праграма круглых сталоў і прэзентацый

Updated: 4 hours ago


10-ы Міжнародны Кангрэс даследчыкаў Беларусі

Праграма круглых сталоў і прэзентацый

Субота, 1 кастрычніка 2022

17.00-19.00

КРУГЛЫЯ СТАЛЫ

PTV (вул. Putvinskio, 23)


PTV-103

Круглы стол «Палітыка Еўрапейскага саюза ў дачыненні да Беларусі пасля 24 лютага – якія варыянты на будучыню?» (на англійскай мове, Chatham House Rules)

Мадэратарка: Вольга Дрындова, European Network for Belarus, DRA, Германія.

Спікеры дыскусіі:

Дарота Длоўчы-Суліга, Еўрапейская служба знешніх дзеянняў (tbc);

Павел Слюнькін, Еўрапейская рада па міжнародных адносінах (ECFR);

Кацярына Шмаціна, незалежны аналітык;

Сэлія Шале, Коледж Еўропы;

Міхал Кацэвіч, журналіст, Польшча;

Штэфан Хофман, Hoffmann Consulting, Германія


PTV-310

Круглы стол “Як нам распавядаць пра суседзяў? Гістарычныя дыдактыка і наратыўныя практыкі”

Cтратэгічнае пытанне, якое ўзнікае пры спробе стварэння аповеду пра гісторыю блізкіх суседзяў – як выбудоўваць нарацыю, з пошуку супольнага, ці з вызначэння адрозненняў? Праблема ўскладняецца яшчэ тым, што гістарычная веда, ці, дакладней, яе адвольныя інтэрпрэтацыі, становяцца вельмі эфектыўнай зброяў палітыкаў. Уяўляецца, што на прыкладзе народаў былога ВКЛ, якія маюць так шмат супольнага ў гісторыі і такі розны палітычны статус цяпер, гэтую праблему можна прадускутаваць досыць плёння.

Мадэратар: Томаш Блашчак (Літва)

Удзельнікі: Алег Дзярновіч (Беларусь), Русціс Камунтавічус (Літва), Леанід Цімашэнка (Украіна).


PTV-312

Круглы стол “Філасофія і палітычная рэальнасць у постсавецкай Беларусі”

Як беларуская палітычная філасофія стваралася і як яна рэагавала на станаўленне аўтарытарнага рэжыму ў Беларусі, на якіх сусветных філосафаў яна арыентавалася і які яе цяперашні лёс? Якія асноўныя напрамкі палітычнай філасофіі можна вылучыць? Якая ўзаемасувязь палітычнай філасофіі з сацыялогіяй і палітычнымі навукамі? Якія паралелі літоўскай філасофскай палітычнай думкі і беларускай?

Мадэратар: Гінтаўтас Мажэйкіс (Універсітэт Вітаўта Вялікага Літва).

Удзельнікі: Павел Баркоўскі (Інстытут філасофіі і сацыялогіі ПАН, Польшча), Андрэй Горных (Еўрапейскі гуманітарны ўніверсітэт, Літва), Альміра Усманава (Еўрапейскі гуманітарны ўніверсітэт, Літва), Таццяна Шчытцова.


PTV-313

Круглы стол «Беларуская антрапалогія ў часе катастроф і радыкальных зменаў»

Апошнія два гады ў Беларусі і суседніх краінах адзначыліся шэрагам драматычных падзей і незваротных зменаў: палітычны крызіс 2020 году, беспрэцэдэнтнае ўзмацненне палітычных рэпрэсій у краіне, з’яўленне масавага палітычнага бежанства, мігранцкі крызіс 2021 году на мяжы з Польшчай ды расійская агрэсія ва Ўкраіне. Апрача размаітых сацыяльных і палітычных наступстваў, спадарожнікам гэтых падзей ёсць радыкальная рэструктурызацыя ланшафту надзвычайна моцных асабістых і калектыўных эмоцый, якія закранаюць як даследчыкаў-антраполагаў, так і людзей, якіх яны даследуюць. Надзея, расчараванне, гнеў, страх, уздым, адчай, салідарнасць, адзінота, нянавісць, любоў, маўчанне, апатыя, прыніжэнне, гонар, апатыя, рашучасць, сорам і віна - гэткая палітра вісцэральных пачуццяў перапаўняе сацыяльную тканку краіны, непазбежна змяняючы ў тым ліку і варункі існавання і працы антраполагаў і этнолагаў.

Мэта дадзенага круглага стала, такім чынам, наступная: абмен прафейсійным і асабістым досведам апошніх двух гадоў, а таксама дыскусія датычна метадалагічных і этычных аспектаў антрапалагічнай практыкі даследаванняў і акадэмічнай экспертызы ў катастрафічных умовах.

Мадэратар: Раман Урбановіч (Універсітэт Хельсінкі, Фінляндыя).

Удзельнікі: Андрэй Вазьянаў (Еўрапейскі гуманітарны ўніверсітэт, Літва), Алена Гапава (Універсітэт Заходняй Мічыгана, ЗША), Сцяпан Захаркевіч (Еўрапейскі гуманітарны ўніверсітэт, Літва), Яна Санько (Універсітэт Лунда, Швецыя), Аляксандра Шрубок (Універсітэт Упсалы, Швецыя).


PTV-414

Абмеркаванне Праекта Канстытуцыі Новай Беларусі



КНІЖНЫЯ ПРЭЗЕНТАЦЫІ


БЛОК І. Гісторыя

PTV-311


17.00-17.20 – Валянціна Собаль (Варшаўскі ўніверсітэт, Польшча) -

Filip Orlik (1672–1742) i jego “Diariusz”. Wstęp i opracowanie Walentyna Sobol. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2022.

У 2020 годзе адзначаецца 350 гадоў з дня нараджэння Піліпа Орліка, першага палітычнага эмігранта і першага гетмана Украіны ў эміграцыі. Род Орлікаў меў чэшскія і беларускія карані, будучы украінскі гетман нарадзіўся ў вёсцы Касута на Ашмяншчыне. Дадзенае выданне прадстаўляе навукова апрацаванае выданне дзённіка Піліпа Орліка, апрацаванае Валянцінай Собаль.


17.20-17.40 – Славамір Лотыш (Інстытут гісторыі навукі, Польшча)

Sławomir Łotysz. Pińskie błota. Natura, wiedza i polityka na polskim Polesiu do 1945 roku. Universitas, 2022.

Першая гісторыя Палесся пад польскай уладай, напісаная з экалагічнага пункту гледжання. У гэтай кнізе аналізуецца, як фактары навакольнага асяроддзя вызначалі эканамічнае, палітычнае і сацыяльную жыццё мясцовага грамадства і як яны фармавалі палітыку польскай дзяржавы ў дачыненні да ўсходніх тэрыторый у міжваенны перыяд. У гэтай кнізе аўтар таксама разважае аб тым, якія былі экалагічныя наступствы чалавечай дзейнасці.


17.40-18.00 – Гжэгаж Берэнт (Музей Другой сусветнай вайны, Польшча)

Grzegorz Berendt. Bronna Góra 1942 roku. Miejsce zagłady natychmiastowej na Polesiu. Gdańsk: Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, 2021.

Дадзеная манаграфія падрабязна апісвае да гэтага часу амаль невядомую гісторыю знішчэння дзясяткаў тысяч габрэяў ў 1942 г.у Броннай Гары. З прычыны наяўных на сённяшні дзень прабелаў у даследаваннях, велізарнай трагедыі і неабходнасці захавання памяці аб ахвярах, гэтая тэма павінна быць старанна вывучана.. У трох раздзелах падрабязна апісаны выканаўцы, дзейнасць рэпрэсіўнага апарата, ахвяры злачынства ў Броннай Гары і само месца пакарання. Усе даследаванне дапоўнена прыкладаннямі да крыніц і фотаматэрыяламі. "Прадстаўленае даследаванне з'яўляецца наватарскай навуковай працай, якая ў першую чаргу паслужыць захаванню памяці аб дзясятках тысяч людзей, забітых у Броннай гары" - з рэцэнзіі прафесара Яўгена Мірановіча.


18.00-18.30 – Таццяна Астроўская (Iнстытут гістарычных даследаванняў Цэнтральнай i Ўсходняй Еўропы імя І.Г. Гердэра, Марбург, Германія).

Таццяна Астроўская. Культура і супраціў. Iнтэлігенцыя, іншадумства і самвыдат у савецкай Беларусі (1968-1988). Беласток: Вясна, 2022.

Аўтарка прадстаўляе беларускі пераклад яе манаграфіі “Cultural Dissent in Soviet Belarus. Intelligentsia, Samizdat and Nonconformist Discourses (1968-1988)” (Harrassowitz, 2019).

Гісторыя інтэлектуальнай апазіцыі, культурнага іншадумства і неападзэнзурнага друку займала і працягвае займаць важнае месца ў гістарычным наратыве краінаў Цэнтральнай і Ўсходняй Еўропы. Такая гісторыя нарэшце напісаная і для Беларусі. “Культура і супраціў даследуе ландшафт Савецкай Беларусі эпохі позняга сацыялізму, звяртаючы ўвагу на герояў і тэксты, што так ці інакш ставілі пад сумнеў сацыялістычны канон. Аўтарку займаюць пытанні, як было магчымае іншадумства ў “самай сацыялістычнай” савецкай рэспубліцы? Дзе праходзіў падзел паміж супрацай і супрацівам? І наколькі рухомыя былі межы паміж дазволенным і забароненным, афіцыйным і непадцэнзурным?


БЛОК ІІ. Літаратура.

PTV-101


17.00-17.30 – Марыя Мартысевіч (Беларусь)

Літоўская аповесць «Гражына» па-беларуску: прэзентацыя новага беларускага выдання перакладчыцай Марыяй Мартысевіч.

Як удзельніца стыпендыяльнай праграмы Gaude Polonia, якую ладзіць Нацыянальны цэнтр культуры пры Міністэрстве культуры і нацыянальнай спадчыны Рэспублікі Польшча, пісьменніца і перакладчыца Марыя Мартысевіч здзяйсняе новы пераклад на беларускую мову вершаванай аповесці «Гражына» Адама Міцкевіча (1823). Кніжны праект уключыць у сябе поўны пераклад тэксту знакамітага эпічнага твору, а таксама літаратуразнаўчы каментар. Тэкст і кантэкст «Гражыны», а таксама значэнне гэтага твору для канону беларускай літаратуры стануць асноўнай тэмай сустрэчы.


17.30-18.00 – Ванда Марцінс (Літва)

Прэзентацыя перакладу на беларускую мову кнігі "Літоўцы ля мора Лапцевых".

Аўтарка - Даля Грянкявічутэ - 14-ці гадовай дзяўчынкай 14 верасня 1941 года разам са сваёй сям'ёй і тысячамі іншых літоўцаў была вывезена спачатку ў Алтайскі край, а потым на бязлюдную выспу ў вусці ракі Лены. У першую ж палярную зіму палова ссыльных памерла ад голаду, холаду, цынгі і тыфу. Даля выжыла, у 1956 годзе вярнулася ў Літву, а пад канец свайго жыцця напісала ўспаміны. Першая частка яе ўспамінаў была апублікавана ў 1988 годзе. У Літве, якая ўжо віравала і жыла надзеяй на адраджэнне незалежнасці, гэта кніга мела ўздзеянне ўзарванай бомбы.


18.00-18.30 – Ганна Янкута (Беларусь)

Прэзентацыя паэтычнага зборніка "Канстытуцыя": вершы на палях асноўнага закона

Зборнік вершаў «Канстытуцыя» – паэтычныя развагі на палях асноўнага закона, «летапісу катастроф» беларускай штодзённасці. Праца над кнігай пачалася з ідэі перапісаць які-небудзь дакумент паэтычнай мовай і ў выніку вылілася ў рэфлексію над пытаннямі, якія ставіць перад намі сённяшні дзень. Чым ёсць закон? Што свет робіць з чалавекам, а чалавек – са светам? Яшчэ адна крыніца кнігі – рапарт IPCC пра кліматычны крызіс. Гісторыі, якім прысвечаны зборнік, пачынаюцца з Вялікага выбуху, разгортваюцца ва ўсіх геалагічных эрах і сыходзяцца ў кропцы «тут і цяпер», каб зафіксаваць момант, які мы вымушаныя пражываць.


18.30-19.00 – Ігар Крэбс (Беларусь)

Прэзентацыя кніг "Габрэйскія мелодыі" Г. Гайнэ і "Старая новая зямля" Т. Герцля ў беларускіх перакладах

На прэзентацыі будуць прадстаўленыя два новыя выданні з серыі «Гебраістыка Беларусі» (выд. Р. Цымбераў). «Габрэйскія мелодыі» (1851) — паэтычны цыкл Генрыха Гайнэ, які ўключае тры творы: «Прынцэса Шабат» — чуллівы і іранічны аповед пра адно з галоўных свят габрэйскага народа, Шабат; «Егуда бен Галеві» — узнёслая і жартаўлівая паэма пра найвялікшага габрэйскага паэта Сярэднявечча; «Дыспут» — дасціпная крытыка абмежаванасці мыслення і засяроджанасці на догмах на прыкладзе спрэчкі паміж рабінам і манахам. «Старая новая зямля» (1902) — утапічны раман, у якім прапануецца падыход да рацыянальнага і абачлівага выбудоўвання дзяржавы і ўсіх дзяржаўных інстытутаў. Раман, а таксама памфлект «Яўрэйская дзяржава» (які таксама надрукаваны ў кнізе) у свой час натхнілі людзей на агульную справу, якая ўвасобілася ў стварэнні Ізраіля. Абедзве кнігі на беларускую мову пераклаў Ігар Крэбс.


БЛОК ІІІ. Філалогія

PTV-102


17.00-18.00 – Ядвіга Казлоўская-Дода

Прэзентацыя кнігі "Tożsamość, losy i język najstarszych mieszkańców Dociszek naBiałorusi (na podstawie badań terenowych z przełomu XX i XXI w)". Lublin: Wydawnictwo Werset

Кніга апісвае ўяўленні і досвед людзей, якія сёння дажываюць свой век або тых, якія памерлі. Памяць пра далёкія часы іх дзяцінства і маладосці, а таксама сямейныя гісторыі бацькоў і дзядоў будуюць ідэнтычнасць жыхароў памежжа, яе ж адсутнасць уплывае на змены ў самаідэнтыфікацыі. Людзі памежжа, нягледзячы на свае нацыянальныя адрозненні, з’яўляюцца мясцовай супольнасцю з агульнымі ведамі, досведам і каштоўнасцямі. У кнізе прадстаўлена таксама марфалогія польскай гаворкі ў двух варыянтах (сялянская і шляхецкая). Шматлікія моўныя рысы, якія апісвае аўтарка, выступаюць таксама на іншых тэрыторыях польска-ўсходнеславянскга пагранічча. Падчас даследавання былі занатаваны і рэдкія асаблівасці, якія раней у такой колькасці не былі засведчаны.

675 views